Benzodiazepines: alles wat je moet weten

Benzodiazepines is de naam voor een grote groep van slaap- en kalmerende middelen. Ze zijn niet meer weg te denken uit deze maatschappij. Naar schatting gebruiken wereldwijd 75 miljoen mensen regelmatig ‘benzo’s’. In Nederland zijn er rond de 700.000 mensen die gebruik maken van benzodiazepines. Kortom, Benzodiazepines zijn aardig ingeburgerd als slaapmiddel. In dit artikel geef ik je informatie over de werking, toepassingen, bijwerkingen, en risico’s van Benzodiazepines.

Op de informatie in dit artikel – dat met grote zorgvuldigheid is samengesteld – is de volgende disclaimer van toepassing. Slaapwijzer.net adviseert je om slaapmedicatie als ‘noodoplossing’ te blijven zien, te waken voor afhankelijkheid en altijd te zoeken naar natuurlijke oplossingen tegen slapeloosheid. Met de informatie op mijn website, het gratis ebook (10 technieken) en mijn 7-stappen methode wil ik je hier graag bij helpen. Supplementen worden niet tot slaapmedicatie gerekend. 


Waarvoor worden Benzodiazepines toegepast?

Benzodiazepines hebben een hypnotiserende, spierontspannende en epilepsie-remmende werking. Ook kunnen ze angstremmend werken. Door deze eigenschappen worden ze toegepast voor een verscheidenheid aan aandoeningen. Naast de toepassing als middel tegen slapeloosheid worden benzo’s onder andere ook voorgeschreven bij:

  • angstigheid of nerveusheid;
  • paniekaanvallen;
  • spierspasmen;
  • beroertes;
  • epilepsie;
  • als hulp bij het afbouwen van een alcoholverslaving.

Daarnaast worden Benzodiazepines ook vaak voorgeschreven om verschillende symptomen van depressie te behandelen. Vooral bij kortdurende behandelingen bij angst- en onrust zijn benzo’s effectief gebleken. Vaak verdwijnen depressie-klachten gelijktijdig met de angstverschijnselen. Het is interessant om aan te merken dat Benzodiazepines vaak niet de meest effectieve medicijnen zijn als ze worden voorgeschreven bij depressies. In dit geval zouden (beter onderzochte) antidepressiva minstens zo goed of beter werken. Maar omdat de klachten in veel gevallen niet herkend worden als onderdeel van een depressie worden benzo’s voorgeschreven, met vaak relatief goede resultaten als gevolg.

Lees ‘het droevige verhaal van Anja en haar spijkermat op de informatiepagina van mijn 7-stappen methode. Ik ben ervan overtuigd dat het je veel frustratie, geld en valse hoop gaat besparen en je laat zien dat er licht aan het einde van de tunnel is.


Wat zijn Benzodiazepines

benzodiazepinesGoed, benzo’s worden dus toegepast als middel bij slaapproblemen, depressie en enkele andere aandoeningen. Maar wat zijn benzodiazepines eigenlijk? Benzodiazepines verhogen de effecten van GABA. Dit is een afkorting voor gamma-aminoboterzuur. Dit stofje functioneert als een remmende neurotransmitter in de hersenen, die direct van invloed is op het vermogen om stress te beheren. Benzodiazepines zijn dus chemische stoffen die inwerken op het centrale zenuwstelsel door invloed uit te oefenen op GABA.


Verschillende soorten Benzo’s

Benzodiazepine is de naam van een groep medicijnen. En er zijn veel verschillende soorten binnen deze groep. Twee bekende vormen zijn bijvoorbeeld Temazepam, Oxazepam en Lorazepam. Een belangrijke eigenschap van de verschillende soorten benzo’s is de halfwaardetijd van het medicijn: de tijd die het duurt voordat de stof werkzaam wordt en je lichaam weer verlaat. Er zijn vier classificaties: korte, middel-, middellange- en langwerkende Benzodiazepines. Langwerkende benzo’s hebben meer tijd nodig om werkzaam te worden na inname en blijven vervolgens ook relatief lang in het lichaam.

Kort, middel en middellang
Middelen tegen slapeloosheid komen vooral voor in de korte, middel en middellange categorie. Langwerkende Benzodiazepines zullen niet zo snel tegen slapeloosheid worden voorgeschreven omdat de halveringstijd meer dan 75 uur kan zijn! De keuze voor het uiteindelijke medicijn heeft uiteraard te maken met de exacte klachten. De arts zal een diagnose stellen en de meest geschikte benzodiazepine voorschrijven.

Tablet of capsule
Een voorbeeld van een kortwerkende benzodiazepine tegen slapeloosheid is oxazepam. En twee bekende middellang werkende benzo’s zijn Nitrazepam en Lorazepam. Over het algemeen komen alle benzodiazepines voor in een tablet of capsule. In sommige gevallen worden ze echter als vloeibare siroop of met een infuus toegediend. Bij thuisgebruik zal dit echter meestal niet het geval zijn.

Naast de groep benzodiazepines bestaat er de groep Z-slaapmiddelen. Hieronder vallen onder andere Zopiclon en Zolpidem.


Wat is de werking van Benzodiazepines?

Benzodiazepines openen door GABA geactiveerde chloridekanalen en laten chloride-ionen het neuron binnen. Dit maakt het neuron negatief geladen en bestand tegen prikkelingen. Klinkt redelijk technisch, maar het gevolg hiervan is dat de zenuwen in de hersenen (dus het centrale zenuwstelsel) licht tot ernstig worden onderdrukt. Hierdoor ervaar je een kalmerend, verdovend en ontspannend effect met slaperigheid als gevolg.

Vergelijkbaar
Alle benzo’s werken vergelijkbaar, maar er zijn verschillen in de manier waarop individuele benzo’s inspelen op de subtypes van de GABA receptoren. Zoals ik al had aangegeven werken sommige benzo’s ook langer. En sommige medicijnen uit deze groep hebben ook een sterkere uitwerking dan andere versies.

Houd hier rekening mee
Benzo’s worden meestal in het eerste uur na inname in het bloed opgenomen. Uiteindelijk worden de actieve stoffen door de lever afgebroken. Het is belangrijk te weten dat ook de afbraakproducten nog werkzame stoffen zijn. Omdat deze werkzame stoffen ook een verdovende werking hebben is het essentieel dat hier rekening mee wordt gehouden. Het kan namelijk enkele uren of zelfs dagen duren voor deze het lichaam hebben verlaten!


Verkrijgbaarheid van Benzodiazepines in Nederland

Benzodiazepines komen voor in verschillende vormen, onder verschillende namen en onder verschillende merken. De verkrijgbaarheid is afhankelijk van het specifieke medicijn. Benzodiazepines zullen alleen op doktersrecept worden afgegeven. De meeste apotheken in Nederland hebben de populaire Benzodiazepines standaard in huis. In sommige gevallen worden benzo’s vergoed door de zorgverzekering in het basispakket. Dit is echter niet het geval bij de behandeling van slapeloosheid. Voor meer gedetailleerde informatie over de vergoeding van benzodiazepines kun je het beste kijken op deze pagina van de Rijksoverheid.


Bijwerkingen van Benzodiazepines als slaappillen

Benzodiazepines hebben niet veel bekende bijwerkingen. Eigenlijk zijn de bijwerkingen die je waarneemt juist de reden waarom je de stof inneemt: slaperigheid en sufheid. Omdat benzo’s spierverslappend werken zul je je ook sterk vermoeid voelen na inname. Spierpijn als gevolg van stress wordt dan ook succesvol behandeld met benzo’s. Een gevolg van de spierverslapping is dat sommige gebruikers evenwichtsstoornissen krijgen. Bij bejaarden en kinderen treedt wel eens een omgekeerd effect op; ze worden juist onrustig in plaats van slaperig.


Misbruik en verslavingsgevoeligheid

Zoals aan ieder medicijn kleven er aan Benzodiazepines natuurlijk ook de nodige risico’s. Het is dan ook essentieel dat er verantwoordelijk mee wordt omgegaan. Er is bijvoorbeeld een groot risico als Benzodiazepines worden gecombineerd met alcohol. De effecten van zowel alcohol als benzo’s worden dan beide versterkt. Dit komt doordat deze stoffen op hetzelfde systeem van de hersenen invloed uitoefenen, maar wel op verschillende plaatsen in dit orgaan.

Misbruik
Misbruik van benzo’s komt in verschillende vormen voor. Bij recreatief gebruik worden de pillen vermalen en het poeder wordt gesnoven. Of de tabletten worden normaal ingenomen. Het doel hiervan is om high te worden. Bij misbruik van deze medicijnen zijn de symptomen vaak juist omgekeerd van het doel. Zo kunnen de volgende verschijnselen voorkomen bij misbruik:

  • levendige en onaangename dromen;
  • irritatie;
  • vijandigheid;
  • geheugenproblemen.

Bij oneigenlijk gebruik is het risico op een overdosis groot. In dat geval kunnen zelfs hartritmestoornissen, psychoses, bewusteloosheid en zelfs de dood voorkomen. Dit zijn uiteraard extreme en zeldzame gevallen die alleen voorkomen bij bewuste en extreme overdosering. Zoals ik al aangaf is het mixen met alcohol erg onverstandig, net zoals het mixen van benzo’s met andere medicijnen.


Verslavingsgevoeligheid

Benzodiazepines zijn aan gewenning onderhevig. Het is daarom zeer goed mogelijk om er lichamelijk en geestelijk afhankelijk van te worden. Dit kan zelfs gebeuren als je de Benzodiazepines precies inneemt zoals je arts ze heeft voorgeschreven. Bij middellang tot lang gebruik zal je lichaam wennen aan de medicijnen en heb je een hogere dosis nodig om dezelfde werking te ervaren. Als de benzo’s het lichaam verlaten zul je dan ook ontwenningsverschijnselen ervaren. Dit is echter voor ieder persoon verschillend en onder andere afhankelijk van de medische geschiedenis van de gebruiker. De geestelijke afhankelijkheid heeft vaak een grotere impact: er ontstaat een gevoel dat men de slaappillen nodig heeft om goed te kunnen slapen en het vertrouwen in het eigen slaapvermogen neemt (verder) af.


Effecten van Benzodiazepines op de lange termijn

Afgezien van de toegenomen tolerantie en kans op verslaving zijn er nog meer effecten bij lang gebruik van benzodiazpinen. Zo kan er een blijvende negatieve invloed zijn op het geheugen, de verwerkingssnelheid van informatie, sensorische waarnemingen en het leervermogen wanneer Benzodiazepines in een hoge dosis voor een lange periode worden gebruikt.


Benzodiazepines afbouwen

Als je plotseling stopt met Benzodiazepines dan is het mogelijk dat juist de tegenovergestelde verschijnselen optreden van het medicijn. Angsten, slapeloosheid en onrust zijn veelgehoorde symptomen van het abrupt stoppen van een behandeling met Benzodiazepines. Benzodiazepines onderdrukken de REM-slaap, dit is de fase van slapen waarin je veelvuldig droomt. Nadat er met Benzodiazepines wordt gestopt treedt een compensatiemechanisme in werking. Hierdoor zullen de eerste nachten na het stoppen juist extra onrustig zijn met veel dromen. Dit neemt vanzelf weer af na verloop van tijd.


Benzodiazepines: ja of nee?

Benzodiazepines kunnen in bepaalde situaties en in nauw overleg met je (huis)arts  doeltreffend zijn voor de bestrijding van (onder andere) slapeloosheid. Probeer ze echter niet te lang en niet dagelijks te gebruiken om onnodige afhankelijkheid te voorkomen. Ook dit uiteraard in overleg met de (huis)arts). Het is belangrijk om je te realiseren dat slaapproblemen in vrijwel alle gevallen onderliggende oorzaken hebben (psychisch of lichamelijk) die Benzodiazepines niet oplossen.

4 reacties
  1. Jen 2 jaar geleden
    Reageren

    Hallo,

    Ik heb ooit het slaapmiddel Lendormin 0, 250 mg gebruikt op aanraden van neuroloog. Na jaren van insomnia was ik radeloos en ben er toen mee gestart. In het begin was het een zaligheid om toch weer eens te kunnen slapen. De zaligheid duurde een paar weken maar als snel voelde ik dat er ook nevenverschijnselen aan vast hingen. Ik heb het nog een tijd doorgenomen maar ik ondervond dat ik op automatische piloot begon te functioneren en dan is de zaligheid er snel vanaf. Toen ik probeerde om het af te bouwen werden tegelijkertijd mijn nachten ook weer slechter en begon ik me al even miserabel te voelen als voorheen. Dus, uiteindelijk was er geen verschil meer tussen slaappillen nemen of niet. Slaappillen geven je maar een korte periode een goed gevoel daarna ebt het al even snel weer weg.
    Maar, de drang om ze te nemen blijft want ik wou dat gelukzalig gevoel weer terug. Maar niets is minder waar. Enige tijd later heb ik een zona gekregen waardoor ik zware medicatie moest nemen en toen heb ik besloten om definitief met de slaapmedicatie te stoppen, dat was voor mij het juiste moment en het is me gelukt. Voor mij nooit meer slaapmedicatie. Ik heb mijn lesje wel geleerd.

    De ‘zeven stappen methode’ kan voor veel mensen een verrijking zijn. Met veel dan aan William

  2. Vandeninden Christian 2 jaar geleden
    Reageren

    ik vind dat de mensen met de ziekte van Parkinson moeten weten dat de stof “benzodiazepinen* in het medicijn Prolopa 250 zit ! en dat deze stof verantwoordelijk is voor de vele valpartijen die ik krijg en heb (en deze bijwerking krijgt men pas na dat je 10 jaren Prolopa neemt) – geloof aub niet dat de bijwerking vallen te wijten is aan de ziekte van Parkinson ! of de evolutie er van ,deze is NIET gerelateerd aan de ziekte – dit werd mij toevertrouwd door mijn Neuroloog ..

  3. Vandeninden Christian 2 jaar geleden
    Reageren

    Correctie !!

    de benaming van de stof die in het medicijn Prolopa 250 zit , en die de bijwerking “vallen” bevorderd (zie advertentie hier boven ) noemt NIET benzodiazepinen MAAR Benzarazide mijn excuses daar voor

  4. Frank 2 jaar geleden
    Reageren

    Ik heb een tijdje sporadisch etizolam gebruikt, werkte fantastisch veel beter dan Temazepam eigenlijk. Schijnt ook nog minder verslavend te zijn al is het ook gewoon niet handig om lang te gaan gebruiken.

    Als je iets als met op het einde pam, lam enzovoort gaat gebruiken zit daar ook juist een element in dat het voor tijdelijk is. Sommige periodes in je leven zijn gewoon heel moeilijk om even door te komen. Het wordt pas gevaarlijk en verslavend als je het echt meer dan 1,5 maand gaat (en dan achter elkaar) gebruiken. Dus voor even, en daarna moet je iets bedacht hebben om eruit te komen. Heb een heel artikel erover geschreven. Dus dat staat ook in het artikel. https://researchchempro.nl/2019/10/benzodiazepines/. Hoop dat je er wat uit kan halen. Verder bij ziekte van Parkinson zou een nieuw medicijn ONC201 ook wel eens kunnen helpen. Doet ook iets met de dopamine namelijk.

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

We respecteren uw privacy. Bovenstaande gegevens worden alleen gebruikt voor uw reactie op dit artikel. Met het plaatsen van een reactie geeft u toestemming om die gegevens daarvoor te verwerken. Voor meer informatie raadpleeg ons privacy beleid.